Au revoir les enfants

DVD-AANBIEDINGEN:

Dialogue avec mon jardinier Jean Becker	Une Vieille Maitresse Catherine Breillat
Swimming Pool Francois Ozon	Paris Cedric Klapisch

Regie: Louis Malle (1987)

De in 1995 overleden Franse regisseur Louis Malle is een van Frankrijks grootste regisseurs. Voor zijn films, waarvan de bekendste zijn Les Amants, Ascenseur pour l’echafaud en Zazie dans le metro, kreeg hij diverse filmprijzen toegekend. Met het in 1987 verschenen Au revoir les enfants keert Malle terug naar zijn jeugd. Deze autobiografische film speelt zich af tegen de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog op een streng katholieke kostschool.

De hoofdpersoon, Julien Quentin, leert op de kostschool de nieuwe leerling Jean Bonnet kennen, en sluit vriendschap met hem. Als Jean tijdens een huiszoeking van Duitse soldaten verborgen wordt, krijgt Julien in de gaten dat er iets is met deze mysterieuze jongen. Al snel komt hij erachter dat Jean geen Bonnet heet, maar Kippelstein, een Joodse naam. Dit zorgt ervoor dat hun vriendschap in een heel ander licht komt te staan.

In de film wordt op een rustige en beheerste manier het dagelijkse leven op de kostschool geschetst. De jongens krijgen bezoek van familie, ze leren pianospelen en ze halen kattekwaad uit. Dat er een constante dreiging is van de kant van de Duitse bezetters en collaborerende Fransen, blijkt uit de marges van de film, als de jongens bijvoorbeeld door Duitse soldaten thuis worden gebracht nadat ze verdwaalden bij een speurtocht. Behalve collaborateurs en vijandige soldaten, worden ook Duitse soldaten in beeld gebracht die minder vijandig gezind zijn ten opzichte van de Franse bevolking. Ze nemen het op voor een Joodse gast van een restaurant als deze door Franse collaborateurs wordt aangesproken. Zo worden de hoofdpersonen van de oorlog in Frankrijk allesbehalve zwart-wit neergezet.

Waarom deze film destijds zo geroemd en geprezen werd, is ruim twintig jaar na dato moeilijk te begrijpen. De film is geen cinematografisch meesterwerk, en ook het acteerwerk is niet van een uitzonderlijk hoog niveau. Toch intrigeert de film. Louis Malle verwerkte eigen herinneringen in deze film, en de dramatiek is derhalve goed uitgewerkt. De vriendschap tussen Julien en Jean wordt op een ontroerende wijze in beeld gebracht, en de thema’s die worden aangesneden geven de film een meerwaarde. Geprobeerd wordt de vage rol die de Fransen speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog onder woorden te brengen, en daar slaagt Louis Malle wonderwel in.

Au revoir les enfants is een rustige en degelijke film over de perikelen die een Franse kostschool tijdens de oorlog in de greep houden. De stemmige muziek en de ingetogen beelden bepalen de sfeer en maken deze film tot een ontroerende terugblik op een weinig belicht deel van de Franse geschiedenis. Dat Malle het in het chauvinistische Frankrijk heeft aangedurfd deze film te maken, is misschien wel de reden dat het een film is die nog altijd hoog gewaardeerd wordt.

N.a.v. Au revoir les enfants, met onder anderen Gaspard Manesse, Raphaël Fejtö, Francine Racette, Stanislas Carré de Malberg, Philippe Morier-Genoud, Irène Jacob.