Bienvenue chez les Ch'tis
Regie: Dany Boon (2008)

Komedies nemen sinds jaar en dag een belangrijke plaats in de Franse filmindustrie in. In de jaren ’40 tot ’70 van de vorige eeuw waren acteurs als Fernandel, Louis de Funès en Bourvil min of meer de grondleggers van dit Franse filmgenre. Ze maakten goedbezochte films die ook vandaag de dag nog gewaardeerd worden. Kenmerkend voor het genre is dat het vooral de acteurs zelf zijn die de komiek uithangen en zodoende de komische situaties creëren en het niveau van de film bepalen. In recentere films als de vierdelige Taxi-serie of de romantische komedie Fauteuils d’Orchestre zijn de acteurs minder van belang voor het komische gehalte van de film en gaat het vooral om de situatie op zich. Met Bienvenue chez les Ch’tis keert Dany Boon met succes weer terug naar de basis van de Franse komedie.

Philippe Abrams (Kad Merad) werkt bij de post in het Zuid-Franse plaatsje Salon-de-Provence. In de hoop de depressieve buien van zijn vrouw (Zoé Félix) te doen verminderen, vraagt hij een overplaatsing naar de Côte d’Azur aan. Aangezien bij een dergelijke overplaatsing de voorkeur wordt gegeven aan een gehandicapte, doet hij zich als zodanig voor. Dit komt echter uit en als straf wordt hij voor minstens twee jaar overgeplaatst naar het uiterste noorden van Frankrijk, naar het plaatsje Bergues, vlak onder Duinkerke. Iedereen om hem heen – voor wie Lyon al Noord-Frankrijk is – bestempelt alles verder dan Parijs als de hel en alle clichés worden uit de kast getrokken om duidelijk te maken dat deze overplaatsing het slechtste is wat hem kan overkomen.

Wanneer hij in Bergues aankomt, lijken alle vooroordelen eerst nog op waarheid te berusten, maar al snel merkt hij dat er niets van klopt. De mensen zijn aardig en verwelkomen hem hartelijk, het is er niet eens zo erg koud en van het dialect valt ook nog wel wat te maken. De werknemers op het postkantoor worden al snel zijn vrienden. In de telefoongesprekken met zijn vrouw, die met hun kind in Zuid-Frankrijk is achtergebleven, probeert hij door te laten schemeren dat het er helemaal niet zo slecht is, maar ze wil hem niet geloven. Wanneer hij merkt dat haar medelijden haar liefde voor hem aanwakkert, doet hij tegenover haar alsof hij het erg zwaar heeft. Als ze dan besluit toch bij hem te komen wonen om hem te steunen, moet hij zijn nieuwe vrienden te Bergues vertellen dat hij hen tegenover zijn vrouw als barbaren en halve wilden heeft afgeschilderd.

Bienvenue chez les Ch’tis trok in Frankrijk ruim 20 miljoen bezoekers, versloeg daarmee qua bezoekersaantallen de Franse komedie La grande vadrouille (1966) en naderde het succes van de film Titanic (1997). Ook in België en Zwitserland kende de film een redelijk groot succes. Andere landen staan echter nog niet te springen om de film uit te brengen en dat is niet verwonderlijk. Het is namelijk erg moeilijk in te schatten waar het succes van deze film precies aan te danken is. Frankrijk is een land van tegenstellingen en dat weten de Fransen zelf ook. De humor in de film steunt voor een groot deel op woordgrappen en populaire Zuid-Franse vooroordelen over de inwoners van de regio Nord-Pas de Calais. Zo ontstaat er een misverstand tussen Antoine (Dany Boon) en Philippe rond het woord sien (zijn/haar) dat in het noordelijke dialect uitgesproken wordt met een grove sj klank, wat door Philippe wordt opgevat als chien (hond). In feite komt daar ook het Ch’ti uit de titel van de film vandaan, toi en moi wordt in het dialect ti en mi. Als je weinig bekend bent met de Franse taal en de vooroordelen over de noordelijke regio, is de film lastig te begrijpen en valt de wat subtielere humor (zoals de uitspraak van bepaalde woorden) sowieso weg. Een andere oorzaak voor het succes van de film is wellicht het feit dat het bioscoopbezoek in Frankrijk gemiddeld significant hoger is dan in andere landen. Wanneer een film dan gehyped wordt, is het relatief eenvoudig veel bezoekers te trekken.

Ondanks dat de film op het eerste gezicht een Franse inside joke lijkt, is Bienvenue chez les Ch’tis een bijzonder vermakelijke komedie. Zeker, het eerste deel van de film is misschien bij tijd en wijle wat aan de flauwe en voorspelbare kant, maar vanaf het moment dat Philippe en Antoine beneveld op postfietsen door het stadje racen komt de film uiteindelijk toch nog goed los. Vooral Dany Boon laat zien dat hij veel ervaring heeft als komiek en dat maakt nieuwsgierig naar meer van zijn werk. Kad Merad speelt een degelijke hoofdrol en ook Zoé Félix is als vrouw van Philippe niet onverdienstelijk. Toch, ondanks de charmante poging van Dany Boon en het grote numerieke succes van de film blijft een komiek als Louis de Funès ook nu nog altijd onovertroffen. Het is een film die bij de aftiteling een grote glimlach achterlaat, maar of dat alleen genoeg is voor een Nederlands succes is nog maar de vraag.

Bienvenue chez les Ch’tis, met onder anderen Kad Merad, Dany Boon, Zoé Félix, Lorenzo Ausilia-Foret, Anne Marivin, Philippe Duquesne, Guy Lecluyse.