Renoir

Regie: Gilles Bourdos (2013)

De naam Renoir zal bij zowel filmliefhebbers als kunstminners in elk geval een belletje doen rinkelen. Bij die eerste omdat het de naam is van een van de bekendste Franse regisseurs uit het midden van de 20e eeuw. De kunstfanaten kennen de naam als schilder van impressionistische meesterwerken. Beiden zijn familie van elkaar, vader en zoon. De film Renoir neemt de relatie tussen de twee als uitgangspunt, daarbij gericht op de laatste jaren van de schilder en de vroege jaren van de regisseur. De periode die belicht wordt is op meerdere vlakken een keerpunt in de geschiedenis. Zo is het de tijd van de opkomst van de film, maar ook het einde van de Eerste Wereldoorlog, en het einde van oude waarden en normen. Bijna zo impressionistisch als de de schilderijen van de meester is de film van Bourdos, een film die rustig doorkabbelt maar waarin het af en toe zoeken is naar het precieze onderwerp.

Het is 1915, de Grote Oorlog is net begonnen, maar ver van het slagveld verwijderd bevindt zich het landgoed van schilder Pierre-Auguste Renoir (Michel Bouquet), die in Zuid-Frankrijk een teruggetrokken leven leidt, te midden van zijn personeel en vrouwelijke modellen. Renoir heeft onlangs zijn vrouw verloren en hij fleurt op wanneer de bevriende schilder Matisse een model naar hem stuurt: Andrée (Christa Theret), een jonge vrouw die de oude meester nieuwe inspiratie moet geven. Renoir is al te oud en zwak om nog seksuele interesse in haar te tonen, hij kijkt dan ook puur met een schildersoog naar haar naakte lichaam. Voor hem is het net zoiets als het schilderen van stillevens, alleen heeft hij liever ‘levend, ademend materiaal’ dan dode appels.

Dat er aan ademende schildersmodellen ook nadelen verbonden zijn, blijkt wanneer zijn zoon Jean terugkeert van het slagveld, om te genezen van een akelige verwonding. Hij raakt geïnteresseerd in Andrée en wordt verliefd op haar. Die liefde is wederzijds, maar de oorlog brengt weer verwijdering. Wanneer Jean namelijk aankondigt naar het noorden terug te gaan om te vechten, is Andrée ontroostbaar. Zij dacht hem overgehaald te hebben om een carrière als filmmaker op te starten, met haar als hoofdrolspeler. Zal Jean nog levend terugkomen van het front? Zover komt de film niet, maar de geschiedenis laat zien dat dit inderdaad zo is, en dat Andrée uitgroeide tot de belangrijkste actrice van Renoirs vroege films. Later zouden ze uit elkaar gaan en raakte de filmcarrière van Andrée in het slop.

Met een uur en drie kwartier is Renoir een aardig lange film, zeker voor het wat magere verhaal. Het draait eigenlijk vooral om de trage shots van in schuin invallend zonlicht badende tuinen en landschappen, met op de voorgrond het bevallige lichaam van Andrée, veelvuldig naakt of halfnaakt, gehuld in een gouden glans. Wie niet zo geraakt wordt door de mooie beelden moet het doen met de weinig uitgediepte zijpaadjes in de film, zoals bijvoorbeeld de relatie tussen Pierre-Auguste en zijn drie zoons, waarbij de jongste verwaarloosd op het landgoed ronddwaalt terwijl de middelste, Jean, als een held onthaald wordt.

Visueel gezien is de film een pareltje, met prachtig verstilde beelden en een opvallende schilderachtige stijl van cameravoering. Inhoudelijk heeft het allemaal niet zo heel veel om het lijf. Wie een vernieuwende blik op de jonge jaren van een groot filmmaker of de oude jaren van een groot schilder verwacht komt bedrogen uit. Wel vormt de film een aardige ingang om eens zelf op onderzoek uit te gaan naar het leven en werk van twee van de grootste kunstenaars uit de 20e eeuw.

Renoir, met onder anderen Michel Bouquet, Christa Theret, Vincent Rottiers, Thomas Doret, Michèle Gleizer, Romane Bohringer, Carlo Brandt, Hélène Babu, Stuart Seide, Paul Spera.

Koop deze film