L’histoire d’Adèle H. is een van Truffauts meest ambitieuze films. Hij maakte de film naar aanleiding van het dagboek van Adèle Hugo, de dochter van de bekende Franse schrijver Victor Hugo. De hoofdrol is voor Isabelle Adjani, die met de film haar eerste grote doorbraakrol had. Ze kreeg een Oscarnominatie voor beste actrice en de film werd genomineerd voor verschillende andere prijzen. Truffaut had in Frankrijk weinig succes met de film maar wist in andere landen vollere zalen te trekken.

Adèle Hugo, de jongste dochter van Victor Hugo, verlaat in 1863 haar ouderlijk huis op het Kanaaleiland Guernsey. Ze reist achter de jonge luitenant Pinson aan op wie ze obsessief verliefd is en belandt in Halifax. Adèle gelooft dat Pinson haar gedoodverfde verloofde is, dat het de man is die met haar zal trouwen en ze doet er alles aan hem te overtuigen van haar liefde. Ooit waren de twee waarschijnlijk geliefden, maar Pinton is over haar heen gegroeid en heeft andere vrouwen leren kennen. Hij wil weinig meer met haar te maken hebben en vraagt haar om terug te gaan naar haar ouders. Maar Adèle, die briefcontact onderhoudt met haar ouders aan de overkant van de oceaan, weet hen er uiteindelijk van te overtuigen toestemming voor een huwelijk te geven. Ze doet hen geloven dat alles rond is en dat ze met Pinson zal trouwen. Adèle kan niet omgaan met de waarheid – dat hij niet voor haar kiest – en leeft in een droomwereld, waarin ze denkt dat haar liefde voor Pinson toch beantwoord zal worden.

In L’histoire d’Adèle H. richt regisseur Truffaut zich helemaal op de jonge Adèle, prachtig vertolkt door Isabelle Adjani. Zoals in meer van zijn films (bijv. Jules et Jim) toont hij met compassie een obsessieve vrouw, zonder sentimenteel te worden. Het feit dat het hier om een waargebeurd verhaal gaat, verleent de film een groot deel van zijn kracht. Omdat de film zich zo volledig op een karakter concentreert, zijn alle andere personages slechts bijfiguren. Truffaut weet met weinig middelen inzichtelijk te maken hoe een jong meisje in haar eigen droomwereld leeft en er alles aan doet om haar geliefde voor zich op te eisen. De liefde van Adèle is absoluut, onvoorwaardelijk en definitief.

Adèle Hugo bracht de laatste veertig jaar van haar leven door in een psychiatrische inrichting. Wat dat betreft doet het personage van Isabelle Adjani wel wat denken aan een latere film waarin ze de hoofdrol zou spelen, Camille Claudel. Ook in die film speelde ze een personage dat langzaam gek werd na problemen in de liefde. Maar het grote verschil met die film, is dat Adèle vanaf het begin al een sterk verstoord beeld van de werkelijkheid heeft. En desondanks filmt Truffaut haar met stijl en klasse, tot aan het moment waarop ze met gescheurde kleren door de straten dwaalt. Haar liefde neemt steeds obsessievere vormen aan, totdat het slechts nog obsessie is en geen liefde meer. Zo gebeurt het dat ze het object van haar passie straal voorbij loopt in de straten van Barbados. Dat maakt Truffauts film ook zo anders dan andere films over liefde, romantiek en passie. Truffaut toont namelijk niet het effect van liefde op mensen – zoals zoveel filmmakers doen – maar het effect van mensen op liefde. Ten diepste geeft hij hiermee een blik op de mens zelf.

L’histoire d’Adèle H., met onder anderen Isabelle Adjani, Bruce Robinson, Sylvia Marriott, Joseph Blatchley, Ivry Gitlis, Louise Bourdet, Cecil De Sausmarez, Ruben Dorey, Clive Gillingham, Roger Martin, M. White, Madame Louise.

Related posts:

1. Une histoire simple
2. Les deux anglaises et le continent
3. Jules et Jim

 

De Poolse regisseur Andrzej Zulawski had in 1975 met L’important c’est d’aimer zijn Franse debuut. Hij maakte de overstap van Polen naar Frankrijk vooral vanwege de censuur van de Poolse autoriteiten. Het betekende de kennismaking van het Franse filmpubliek met een filmmaker die bekend zou komen te staan om zijn controversiële, brute en realistische stijl. Het meest opvallend in L’important c’est d’aimer zijn de rollen van Romy Schneider en Jacques Dutronc. Schneider, beloond met een César voor beste actrice, gaf later toe dat ze deze rol als de beste in haar carrière beschouwde. Voor Dutronc, die tot dan toe als zanger furore maakte, betekende zijn rol de doorbraak als acteur.

L’important c’est d’aimer is een bewerking van de roman La nuit américaine van Christopher Frank, die ook meewerkte aan het scenario. De film volgt Nadine Chevalier (Schneider), een mislukte actrice die moet rondkomen van rolletjes in slechte b-films, getrouwd met de al net zo mislukte dandy Jacques Chevalier (Dutronc), verzamelaar van showbizzfoto’s. Op een dag, terwijl Nadine voor een filmrol de liefde moet bedrijven met een in bloed gedrenkte, stervende man, kijkt ze plotseling recht in de lens van fotograaf Servais Mont. Gebroken, met tranen in de ogen, smeekt ze hem te stoppen met het maken van foto’s. Dat doet Servais, maar hij wil er wel iets voor terug: een fotoreportage bij haar thuis. De freelance fotograaf, wiens werk vooral bestaat uit het fotograferen van al dan niet homoseksuele pornoacteurs en extravagante orgies, wordt al snel verliefd op Nadine. Maar Nadine is emotioneel volledig afhankelijk van haar man Jacques, zonder wie ze waarschijnlijk als prostituee zou leven. Servais weet een enorme lening los te trekken van zijn opdrachtgevers, en financiert een theaterstuk waarin Nadine de hoofdrol kan spelen.

De film L’important c’est d’aimer speelt zich af in de onderste regionen van de Franse filmwereld. Regisseur Zuwalski toont een beeld van de losers en gemiste kansen, een wereld waar (volgens hem) liefde de enige uitweg is. Met een pijniljk en grof realisme vertelt hij zijn verhaal, waarbij hij veel leent van de Franse Nouvelle Vague-stroming. De handheld camerabeelden bepalen de claustrofobische sfeer van de film, en de muziek van Georges Delerue is bombastisch en bijna melodramatisch, en doet veel denken aan Godard’s Le mépris.

De film wordt geprezen om zijn indrukwekkende acteerprestaties, en door sommigen verguisd vanwege het oppervlakkige verhaal. De acteurs, met name Schneider en Dutronc, zijn inderdaad op veel momenten subliem. Romy Schneider was in die tijd op de top van haar bekendheid, zes jaar na La piscine, zeven jaar voor haar vroegtijdige overlijden. Ze speelt in deze film een rol die zo dicht bij haar staat dat het niet moeilijk voor te stellen is dat ze dit de beste rol van haar leven vond.

L’important c’est d’aimer is niet voor iedereen weggelegd, je moet als kijker wel tegen een stootje kunnen. Let vooral op: de verschillen en overeenkomsten tussen de eerste en laatste scène, de liefdesdriehoek tussen de fotograaf, de gefotografeerde, en de verzamelaar van foto’s; de sfeervolle muziek; en Romy Schneider.

L’important c’est d’aimer, met onder anderen Romy Schneider, Jacques Dutronc, Fabio Testi, Claude Dauphin, Roger Blin, Gabrielle Doulcet, Michel Robin, Guy Mairesse.

Related posts:

1. Une histoire simple
2. Le vieux fusil
3. Les choses de la vie

 

Regisseur Robert Enrico maakte in 1975 de film Le vieux fusil, en mocht een jaar later tijdens de allereerste César-uitreiking de César voor beste film uit de handen van Jean Gabin ontvangen. Tegelijk met die ceremonie werd hoofdrolspeler Philippe Noiret beloond voor zijn rol met de César voor beste acteur. Enrico liet zich voor de film inspireren door de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog in het dorpje Oradour-sur-Glane. Op 10 juni 1944 passeerde een SS-Panzerdivisie het dorp, op de weg naar Normandië. In een dag tijd werden bijna alle 650 inwoners van het dorp zonder duidelijke reden vermoord en een deel van de huizen ging in vlammen op. Le vieux fusil vertelt eenzelfde soort verhaal, op een uiterst persoonlijke en betrokken manier. De film trok bijna drieëneenhalf miljoen bezoekers naar de bioscoop in Frankrijk en kende ook succes in een aantal andere landen.

Montauban, 1944. De invasie van Amerikaanse en Britse troepen heeft plaatsgevonden, de Duitsers in Frankrijk zijn in grote verwarring. Alleen de Franse collaborerende militaire organisatie Milice gelooft nog in een goede afloop. Dokter Julian Dandieu heeft het druk met alle gewonden die het ziekenhuis te verwerken krijgt. Dankzij de oprukkende geallieerden komen er steeds meer bij. Julian besluit zijn vrouw en dochter de stad uit te laten brengen, naar zijn kasteel op het platteland. Hij verwacht dat ze daar veilig zullen zijn voor een eventueel bombardement. Wanneer hij enkele dagen later merkt dat hij ze erg mist, neemt hij zijn auto en rijdt naar ze toe. In het kleine dorpje onder het kasteel doet hij een verschrikkelijke ontdekking. De kerk ligt vol met lijken, en als hij naar de ingang van zijn kasteel rent, worden zijn ergste vermoedens waarheid. Hij neemt vervolgens de beslissing om wraak te nemen op de in zijn kasteel overnachtende Duitse soldaten.

Le vieux fusil is een erg aangrijpende film, op sommige momenten misschien iets te melodramatisch. De spanning wordt langzaam opgebouwd, en tussendoor wordt herhaaldelijk met behulp van een flashback getoond hoe het er in het gezin Dandieu aan toeging in betere tijden. We zien hoe de wat sullige Julian zijn knappe vrouw Clara (Romy Schneider) ontmoet, en hoe ze samen met Julians dochter uit een eerder huwelijk gelukkig waren op hun château. Snel na die flashbacks schakelt de regisseur dan weer over naar de donkere kasteelgangen, die Julian op zijn duimpje kent. Dat decor versterkt de lugubere en doodse sfeer van de film.

Romy Schneider, die het verloren geluk van Julian moet vertolken, schittert in haar rol, met haar typerende stijl en vrouwelijkheid. Ook het spel van Noiret overtuigt. Het is duidelijk te zien wat zijn vrouw en kind voor hem betekenen, en met dat als vertrekpunt wordt zijn wraaktocht even begrijpelijk als realistisch. Le vieux fusil is daarom geen film voor gevoelige filmkijkers. De film doet een beroep op de primaire wraakgevoelens van de kijker, en de emoties lijken daarbij de overhand te hebben op de rationaliteit. Het geweld dat door de Duitsers wordt gebruikt is te gruwelijk voor woorden, de wraak die Julian drijft, is eigenlijk net zo gruwelijk.

Le vieux fusil herinnert aan de hartverscheurende zinloosheid van de oorlog, en laat zien wat de implicaties zijn van geweld tegen burgers, tegen vrouwen en kinderen. Ondanks de datering is de film daardoor van alle tijden en voor alle tijden, want dat geweld vindt vandaag de dag nog steeds plaats.

Le vieux fusil, met onder anderen Philippe Noiret, Romy Schneider, Jean Bouise, Joachim Hansen, Robert Hoffmann, Karl Michael Vogler, Caroline Bonhomme, Catherine Delaporte, Madeleine Ozeray.

De film is lastig te verkrijgen op dvd. Via Amazon worden er soms versies aangeboden, net als op Ebay en FNAC. Een Nederlandse editie ontbreekt tot op heden.

Related posts:

1. Le scaphandre et le papillon (The diving bell and the butterfly)
2. L’histoire d’Adèle H.
3. L’important c’est d’aimer

 

Zijn oeuvre mag beperkt zijn, het succes daarvan is dat zeker niet. Jean-Paul Rappeneau (1932) regisseerde een zevental films, de laatste daarvan was Bon Voyage uit 2003, en alle zeven films trokken een miljoenenpubliek naar de bioscoop. De bekendste film is wellicht Cyrano de Bergerac (Oscarwinnaar), de duurste Le hussard sur le toit (met Binoche en Martinez) en de leukste Le sauvage. Met Le sauvage maakte hij een film die een mix is van zijn andere films. De actie van Le hussard, de snelheid van Cyrano en de humor van Bon Voyage. En daarbij brengt Rappeneau ook nog een wat onderbelichte kant van hoofdrolspeelster Catherine Deneuve onder de aandacht. Ze heeft hier een uiterst dynamische rol, waarin veel van haar gevraagd wordt. In deze film is ze niet de ijzige dame die ze elders is, en in deze film wordt haar schoonheid niet gebruikt om afstand te scheppen. Wel verklaart haar schoonheid een deel van het succes van de film, tezamen met het optreden van superster Yves Montand, die destijds aan het begin van het eind van zijn carrière stond.

Le sauvage is eigenlijk gewoon een redelijk geslaagde poging tot het maken van een Franse screwball comedy. Het plot is vederlicht, de acteurs belanden van de ene dolle situatie in de andere en alles speelt zich af in tropische sferen. Martin is een rustige jongen, een beer van een vent, die liever de eenzaamheid opzoekt dan de problemen van de Westerse samenleving. Hij komt bij toeval in aanraking met Nelly, een hyperactieve emotionele jonge vrouw, die zojuist besloten heeft haar vriend te verlaten en de aanstaande bruiloft te ontvluchten. En passant steelt ze van een ex-geliefde een duur schilderij, omdat deze haar nog geld verschuldigd was. De twee mannen bundelen hun krachten om Nelly terug te vinden, maar zij zoekt haar toevlucht bij Martin, die haar echter liever kwijt dan rijk is. Wanneer hij denkt haar met succes op het vliegtuig naar Frankrijk terug te hebben gezet en de rust van zijn privé eilandje in het Caribisch gebied opzoekt, is zijn schrik dan ook groot als hij haar daar weer tegenkomt.

Pogingen van Martin om haar vervolgens van het eiland af te krijgen mislukken, en tegelijk wordt er meer duidelijk over het verleden van Martin, zijn ex-vrouw en zijn vroegere baan. Wat begint als een doldwaze komedie krijgt zo nog iets van diepte, ook omdat er zich geheel in de lijn der verwachtingen een romance ontspint tussen Nelly en Martin. Maar met de romantiek op het kleine eilandje is het spoedig gedaan.

Twee supersterren in een film, dat kan of heel goed of heel slecht gaan. Want niet alleen Yves Montand was bekend in binnen- en buitenland, ook Catherine Deneuve stond in het midelpunt van de belangstelling en kan een superster genoemd worden. Haar imago was het resultaat van reclamecampagnes van Chanel en films als Les parapluies de Cherbourg en Belle de Jour. Een strakgeregisseerd uiterlijk, onberispelijke haardos en opgemaakt gezicht betekenden voor veel critici echter ook oppervlakkigheid. Haar verschijning in Le sauvage kan dan ook wel gezien worden als een breekpunt in haar carrière, want hier is ze te zien in slonzige kleding, vaak met een natte of losgekamde haardos.

Om Le sauvage te waarderen moet er wel door wat zaken heengekeken worden. De humor is meestal nogal makkelijk en het plot is niet hoogstaand. Toch is de film vooral door het samenspel tussen Montand en Deneuve uniek te noemen. Het is goed om de gewoonlijk koelere en rustige grande dame du cinéma français eens in een losse en hectische rol te zien, en te zien dat dit haar eigenlijk ook wel goed staat, misschien nog wel beter dan zovele andere rollen uit haar loopbaan. En beelden van een knappe jonge blonde dame op een tropisch strand doen het oog natuurlijk sowieso alleen maar goed.

N.a.v. Le sauvage, met onder anderen Yves Montand, Catherine Deneuve, Luigi Vannucchi, Tony Roberts.

De film is nog niet in Nederland verschenen. Wel te koop via Amazon.

Related posts:

1. L’histoire d’Adèle H.
2. César et Rosalie
3. Le bal des actrices

 

De recente aandacht van de internationale filmwereld voor bekende misdadigers in films als Mesrine, en binnenkort het Amerikaanse Public enemies, met onder anderen Johnny Depp en Marion Cotillard, staat niet op zichzelf. De oorsprong van het in beeld brengen van staatsvijanden kan wellicht gelegd worden in de traditionele Franse policiers. De eerste misdadiger die in Frankrijk tot ennemi public numéro 1 werd uitgeroepen was Pierre Loutrel, bijgenaamd Pierrot le fou. De gelijknamige film van Jean-Luc Godard uit 1965 is losjes gebaseerd op zijn leven. De crimineel Émile Buisson nam in de jaren ‘50 de titel staatsvijand nummer één van hem over. En juist over hem maakte regisseur Jacques Deray in 1975 de film Flic story. Voor zowel het thema als de manier waarop de film is vormgegeven diende regisseur Jean-Pierre Melville als inspiratie. Melville werd met zijn vrij traditionele policiers in film noir-vorm de belangrijkste en invloedrijkste regisseur in dit genre. Deray keek de kunst dus voor een deel van Melville af, en niet alleen dat, hij maakte ook gebruik van een van de bekendste acteurs uit die tijd die ook met Melville samenwerkte, de legendarische Alain Delon. In Flic story speelt hij de hoofdrol, namelijk die van inspecteur Roger Borniche, de man die Buisson en vele andere criminelen wist te arresteren.

De film begint met het gegeven dat de crimineel Émile Buisson uit een psychologische inrichting is ontsnapt. Al snel komen er berichten van moorden en overvallen binnen die hij gepleegd zou hebben. Dat worden er meer en meer, maar ook de Surêté nationale, de Franse nationale politie, zit niet stil. Ze weten hem binnen korte tijd te traceren, en dan ontwikkelt zich een bijzonder interessant kat-en-muisspel tussen Buisson en inspecteur Borniche. Het zou geen traditionele policier zijn als er ook niet de baas van Borniche zou zijn die de boel flink op stelten zet, hij wil resultaat zien en zal er niet voor aarzelen andere mensen in te zetten als Borniche niet snel genoeg opschiet. Dit zorgt voor het nodige haantjesgedrag op het politiebureau, dat af en toe misschien wat clichématig aanvoelt, maar dat de sympathie van de kijker voor inspecteur Borniche niet minder doet toenemen. Keer op keer weet Buisson net op tijd te ontsnappen uit de val die de politie opzet. Hij wil nog een keer zijn slag slaan in een overval, voordat hij naar het buitenland vertrekt. Aan Borniche de taak om hem toch nog op tijd in de kraag te vatten.

Natuurlijk ontbreken in deze policier niet de nodige autoritjes, sigarettenverslindende personages in lange regenjassen en brute moorden. De scène aan het eind van de film in het restaurant, waarin het net zich rond Buisson sluit, is een van de spannendste van de film, en brengt door de tegenstrijdige rust die er in de scène heerst tegelijk een verdieping aan in de psychologische beschrijving van de personages.

Flic story is een uiterst degelijke policier, die het karakter en de sfeer van de jaren ‘50 goed in beeld weet te vatten. De typische auto’s, kledij en het Parijse decor dragen bij aan de kwaliteit van de film. Alain Delon, die in totaal negen films met regisseur Jacques Deray zou maken – waaronder het cultische La piscine – weet zijn personage de juiste houding en manieren mee te geven, zo goed zelfs dat de echte inspecteur Roger Borniche eens verklaarde dat de gelijkenis met zijn eigen manier van doen verbluffend was. De tegenspeler, Jean Louis Trintignant, die de rol van Buisson vertolkt, is de juiste, koelbloedige tegenspeler van de charmante Delon. Trintignant verwierf roem met zijn rol als tegenspeler van Brigitte Bardot in Et Dieu crèa… la femme en speelde daarna in diverse Franse arthouse klassiekers.

N.a.v. Flic story, met onder anderen Alain Delon, Jean-Louis Trintignant, Renato Salvatori, Claudine Auger, Maurice Biraud, André Pousse, Mario David, Paul Crauchet, Marco Perrin.

Via Amazon.co.uk is een box te bestellen waarin ook Flic story is opgenomen (Engels ondertiteld).

Related posts:

1. Le samouraï
2. Le cercle rouge
3. 36 Quai des Orfèvres