Indochine is de Franse variant op films als Apocalypse now en The deer hunter. Waar laatstgenoemde films de Amerikaanse Vietnamoorlog behandelen, behandelt Indochine de voorgeschiedenis, de Franse Vietnamoorlog. De film kreeg een Oscar voor beste buitenlandse film, en actrice Catherine Deneuve werd genomineerd voor een Oscar voor haar hoofdrol.

De film gaat over het einde van de Franse koloniale tijd in het huidige Vietnam. Eliane Devries (Catherine Deneuve) runt in haar eentje een rubberplantage in de Franse kolonie Indochina. Ze heeft een adoptiekind, Camille, de dochter van twee van haar vrienden die in een auto-ongeluk om het leven zijn gekomen. Het verhaal begint in de jaren 30, als Eliane de jonge officier Jean-Baptiste tegenkomt en een affaire met hem heeft. De twee verliezen elkaar uit het oog, maar als jaren later Camille in een straatrel gered wordt door Jean-Baptiste, wordt Camille op slag verliefd op hem. Eliane probeert de twee uit elkaar te houden door een overplaatsing voor Jean-Baptiste te regelen. Gelijk wordt ook het gearrangeerde huwelijk van Camille met een jonge communistische inlander uitgevoerd. Deze geeft Camille echter al na een dag de vrijheid om naar Jean-Baptiste op zoek te gaan.

De laatste helft van de film bestaat uit de tocht van Camille door het Vietnamese land, haar ontsnapping met Jean-Baptiste uit een slavenkamp, en de vlucht na haar moord op een Franse marinier. Indochine heeft prachtige beelden van het Vietnamese land, en geeft subtiele verwijzingen en commentaar op de Franse aanwezigheid in het gebied. Bij tijd en wijlen druipt de decadentie van het leven van de Franse machthebbers ervan af, en door de portrettering van de Franse personages lijkt partij te worden gekozen voor de vrijheidsstrijd van een deel van de Vietnamese bevolking.

Dat Indochine een Oscar heeft gewonnen is niet verwonderlijk. De sfeer van de film is erg Amerikaans, en daardoor ook on-Frans. Door een wat haperend begin, met tijdsoverbruggingen van meerdere jaren, is de eerste helft van de film moeilijk te verteren. Vooral de wat stijve Catherine Deneuve wekt in het begin weinig sympathie, en het is voor de kijker moeilijk zich in de personages in te leven. Deze afstandelijkheid van de film wordt in het tweede deel enigszins goedgemaakt, door wat dramatische wendingen en spannende gebeurtenissen. Het acteerwerk komt soms ook wat te dramatisch en geromantiseerd over, hetgeen het vermoeden versterkt dat de film toch vooral voor de thematiek met een Oscar is beloond.

Voor liefhebbers van dramatische geschiedenisfilms met epische trekken is de film zeker het bekijken waard. In het licht van de Franse moeilijkheid (of onmogelijkheid) om echt af te rekenen met het koloniale verleden (kijk ook naar de hedendaagse problemen met het Algerijnse verleden) is de film misschien wat te licht bevonden. Het neemt nog steeds geen uitgesproken standpunt in ten opzichte van de Franse aanwezigheid in het gebied. Daar is de invloed van persoonlijke gebeurtenissen en karaktertrekken van de hoofdpersonnages in de film te groot voor.

Indochine, met onder anderen Catherine Deneuve, Vincent Perez, Linh Dan Pham, Jean Yanne.

Related posts:

1. Camille Claudel
2. Le roi danse
3. Manon des sources

 

Manon des sources is het vervolg op Jean de Florette. De twee films, boekverfilmingen van twee boeken van Marcel Pagnol, werden in binnen- en buitenland lovend ontvangen.

In Manon des sources volgen we de dochter van Jean de Florette. Na de dood van haar vader en het vertrek van haar moeder naar de operazalen, werd ze opgevoed door een zigeunerfamilie die op het land van haar vader woonden. De film pakt het verhaal zo’n tien jaar later op. Manon, nu een jonge, mooie vrouw (gespeeld door de knappe Emmanuelle Béart), hoedt een kudde geiten in de omgeving van het dorp. De boerderij van Jean is nu in handen van César en Ugolin. Manon is niet vergeten hoe haar vader aan zijn eind is gekomen, en koestert nog altijd een wrok tegen de twee. Als Ugolin haar eens tegenkomt in de woeste heuvels, wordt hij verliefd op Manon. Manon is echter gecharmeerd van een jonge onderwijzer die nieuw in het dorp is. Deze onbeantwoorde liefde drijft Ugolin tot wanhoop.

Wanneer Manon de oorsprong ontdekt van het bronwater dat het dorp en de omgeving van water voorziet, sluit ze deze af, als wraak voor wat haar en haar vader is aangedaan. Ze stelt samen met Ugolin en César het hele dorp schuldig voor wat er is gebeurd, omdat het hele dorp wist dat er een bron was die haar vader had kunnen helpen, maar niets gezegd heeft. In een zinderende en dramatische ontknoping is uiteindelijk te zien hoe hebzucht, lotsbestemming en wraak een plaats krijgen in dit prachtige familie-epos.

Jean de Florette en Manon des Sources worden door sommigen wel vergeleken met de Godfather-trilogie. Deze vergelijking gaat in zoverre op, dat ook de twee Franse films handelen over een familie, over macht, relaties, en tragische lotsbestemmingen. Ook de sfeer van de films doet ze boven andere films uitstijgen. De vaak dramatische muziek, en de prachtige beelden van het Provençaalse landschap, samen met de sluimerend spannende ondertoon die in elke scene verweven zit geven de films een extra dimensie.

Met Manon als wraakengel is Manon des Sources het logische en tegelijk ontstellende vervolg op Jean de Florette. Het thema van wraak en vergelding wordt erg goed uitgediept. Het is niet alleen César die verantwoordelijk wordt gesteld, het is een heel dorp. Men wist ervan, maar men deed niets. In die zin gaat de film verder dan slechts becommentariëren. De film veroordeelt ook. In de film wordt een dorp, misschien zelfs een complete beschaving verantwoordelijk gehouden. Niets doen is tegelijk íets doen, niet kiezen is ook een keuze.

N.a.v. Manon des sources, met onder anderen Emmanuelle Béart, Yves Montand, Daniel Auteuil, Hippolyte Girardot.

Trailer / fragment uit de film:

Related posts:

1. Jean de Florette
2. Ensemble, c’est tout
3. Mademoiselle Chambon

 

Jean de Florette is samen met het tweede deel Manon des sources een waar epos over het leven in een klein dorpje in de Provence. Het tweeluik wordt algemeen gezien als Claude Berri’s grote meesterwerk, en werd met verschillende filmprijzen beloond. De twee films zijn verfilmingen van twee boeken van de bekende Franse schrijver Marcel Pagnol, een tweeluik onder de titel L’eau des collines

Ugolin Soubeyran (Daniel Auteuil) en zijn oom César Soubeyran (Yves Montand) hebben het plan opgevat bloemen te gaan kweken op een stuk grond op het terrein van hun buurman. Als deze overlijdt, door toedoen van een vechtpartij tussen hem en César, hopen ze dat de erfgenamen het stuk zullen verkopen. Daarvoor maken ze eerst een bron dicht, om de waarde van het land te doen verminderen. Als de erfgenaam, Jean Cadoret (de Florette), een gebochelde stedeling gespeeld door Gérard Dépardieu, echter van plan blijkt op het land te gaan wonen en er een winstgevend bedrijf van te maken, lijken de plannen van de twee familieleden in duigen te vallen. Jean begint, samen met zijn vrouw, een voormalige operazangeres en hun dochtertje, vol goede moed en met veel enthousiasme aan wat zijn levenswerk moet worden.

César wil echter niet opgeven, en begint samen met zijn neef een psychologische oorlogsvoering. Ugolin helpt Jean in het begin waar nodig, maar wijst hem niet op de zo kostbare en hoognodige bron op zijn land. Na een zeer voorspoedig begin krijgt Jean steeds meer tegenslagen te verduren. Regen blijft langer uit dan verwacht, het land bewerken is zwaar werk, en de fles wijn is verkwikkend, maar duur. Het leven wordt steeds zwaarder voor Jean, en als hij putten op zijn land gaat graven om water te vinden nadert dit eerste deel een enigszins voorspelbare ontknoping. De cliffhanger aan het eind van dit deel maakt duidelijk dat je Jean de Florette en Manon des Sources eigenlijk niet los kunt zien.

Deze uitmuntende film van Claude Berri is gestoeld op fantastisch acteerwerk en betoverende muziek van onder anderen Toots Thielemans. Gaandeweg de film worden de tegengestelde belangen van César en Jean steeds overtuigender in beeld gebracht. Prachtig om te zien is ook het feit dat Ugolin, de eenvoudige boerenjongen, moeite heeft om niet te vriendschappelijk te worden met Jean. Omdat hij er vaak over de vloer komt, bouwt hij ondanks de snode plannen van hem en zijn oom toch een vriendschapsband op met Jean. Acteur Daniel Auteuil brengt deze spagaat van Ugolin overtuigend over op de kijker. Ook Gérard Dépardieu is erg goed als ambitieuze stedeling, die denkt met kennis uit de boeken binnen de kortste keren het meest winstgevende bedrijf van de regio op te zetten. De sympathie die je voor hem krijgt, doet je afvragen hoe het gegaan zou zijn als het hem wel had meegezeten bij zijn project.

Zie voor het vervolg ook Manon des sources

N.a.v. Jean de Florette, met onder anderen Yves Montand, Gérard Depardieu, Daniel Auteuil, Elisabeth Dépardieu.

Trailer / fragment uit de film:

Related posts:

1. Manon des sources
2. Indochine
3. Betty Blue 37°2 le matin