De boeken van de Franse schrijver Alexandre Dumas (1802-1870) werden honderden malen verfilmd, vanaf het tijdperk van de stomme films tot aan vandaag de dag. De drie bekendste romans die hij schreef, zijn De drie musketiers, De graaf van Monte Cristo en Koningin Margot. Alledrie werden ze meerdere keren voor film en theater bewerkt, maar het is waarschijnlijk de tweede die vanwege het avontuurlijke karakter, de sterke verbeeldingskracht en het ingenieuze plot het meest tot de verbeelding spreekt. De epische trekken van het werk vormden ook vaak de inspiratie voor miniseries op televisie, die dankzij een langere duur meer recht konden doen aan het originele verhaal dan bioscoopverfilmingen. Zo maakte de BBC in 1964 een twaalfdelige serie, met Alan Badel als hoofdrolspeler. In 1998 zag een ambitieus Frans project het licht: diverse grootheden in de Franse filmwereld werkten mee aan een bewerking van het aloude verhaal van Dumas. De vierdelige miniserie van in totaal bijna zeven uur wordt gedragen door het sterke spel van Gérard Depardieu in de rol van de wreker van het kwaad.

Edmond Dantès is een jonge kapitein op een schip van rederij Morrel uit Marseille, die van de vorige kapitein bij diens sterven een brief heeft meegekregen voor iemand in Parijs. Wanneer de autoriteiten achter de inhoud van de brief komen, wordt hij zonder vorm van proces van zijn geliefde Mercédès gescheiden en in de beruchte gevangenis Château d’If voor de kust van Marseille geplaatst. Daar krijgt hij veertien jaar de tijd om na te denken over de redenen van zijn gevangenneming. Geholpen door een oude en wijze medegevangene, Abbé Faria, ontdekt hij hoe zijn vroegere vrienden hem hebben verraden. Hij weet te ontsnappen door zich in de lijkzak van Faria te verbergen na diens overlijden. Faria had hem kort daarvoor de verblijfplaats van een enorme schat onthuld. Deze onvoorstelbare rijkdom stelt Dantès in staat te doen wat hij wil, en na een lange reis naar de Oriënt komt hij terug als Graaf van Monte Cristo om wraak te nemen op de mensen die hem van de liefde van zijn leven hebben beroofd.

Het eerste wat opvalt aan deze miniserie is ook direct het feit waarom deze verfilming van de roman van Dumas door sommigen wordt bekritiseerd. Het scenario van de film verschilt namelijk op enkele (belangrijke) punten van de oorspronkelijke versie van het verhaal. Met name als het gaat om de plaats van enkele personages, zoals de intendant van de graaf, Bertolucci en de Oosterse Haydée, maar ook de ontknoping van de film is anders dan die van het boek.

Ondanks dat er dus vragen kunnen worden gesteld bij deze keuze van de makers van de film, is het niet zo dat dit de kwaliteit van de film zelf erg onderuit haalt. Een film is immers een heel ander medium dan een roman, en per medium worden er dan ook andere keuzes gemaakt om het verhaal te vertellen. En voor deze film werkt het scenario dat regisseur Dayan samen met schrijver Didier Decoin bedacht heeft erg goed. Met dank aan de charismatische verschijning van Gérard Depardieu is Le comte de Monte Cristo namelijk een degelijke, spannende film geworden, die de sfeer van het boek goed in beeld vangt. Na een wat overhaast begin waarin de tijd tot de ontsnapping van Dantès wel erg snel verteld wordt, neemt Dayan ruimschoots de tijd om de diverse subplots uit de doeken te doen.

Behalve de sterke vertolkingen van bijvoorbeeld acteurs als Jean Rochefort, Christopher Thompson, Pierre Arditi en Michel Aumont, wordt de sfeer en tragiek van de film ook versterkt door de herkenbare filmmuziek van componist Bruno Coulais (Les Choristes, Océans). Le comte de Monte Cristo onderscheidt zich daardoor van de andere verfilmingen van dezelfde roman, en biedt vier afleveringen vol spanning, avontuur, drama en romantiek.

Le comte de Monte Cristo, met onder anderen Gérard Depardieu, Ornella Muti, Jean Rochefort, Pierre Arditi, Sergio Rubini, Florence Darel, Christopher Thompson, Stanislas Merhar, Julie Depardieu, Hélène Vincent, Michel Aumont, Constanze Engelbrecht.

Related posts:

1. Le hussard sur le toit
2. La science des rêves
3. Un secret

 

Jules et Jim van François Truffaut geldt als een van de beste en populairste voorbeelden van de Nouvelle Vague beweging. Met deze film beïnvloedde Truffaut dan ook vele filmmakers na hem. Het bekendste voorbeeld hiervan is misschien wel Jean-Pierre Jeunet, die voor zijn Amélie uit Jules et Jim veel inspiratie haalde. Voor de vroege jaren zestig was het een vrij gewaagde film – met zelfs een 18+ waardering van de autoriteiten – over een vrijgevochten vrouw en haar relatie met meerdere mannen. Truffaut verkent de grenzen tussen liefde en vriendschap en maakte met deze verkenning een blauwdruk voor hoe dat in andere films ook gedaan zou worden. De film is gebaseerd op een obscure, autobiografische roman van de schrijver Henri-Pierre Roché, en speelt zich af van halverwege de jaren ‘10 tot de jaren ‘30 van de twintigste eeuw.

Jules en Jim zijn twee schrijvers die elkaar in 1912 ontmoeten. Direct ontstaat er een vriendschap tussen hen die gebaseerd is op gelijke ideeën over geld, vrouwen en literatuur. Na een reisje naar Griekenland, om een beeld te zien van een vrouw met een betoverende glimlach, maken ze terug in Parijs kennis met Catherine (Jeanne Moreau) die dezelfde glimlach blijkt te hebben. Beide mannen vinden haar aantrekkelijk, maar Jules besluit haar te trouwen. Door de Eerste Wereldoorlog raken ze elkaar uit het oog, omdat Jules voor de Duitsers vecht en Jim voor de Fransen. Na de oorlog gaan Jules en Catherine met hun dochter ergens in een afgelegen dorpje wonen, en daar nodigen ze Jim uit. Wanneer Jim arriveert, ontdekt hij dat het huwelijk tussen de twee op instorten staat, en dat ze alleen nog bij elkaar zijn omdat Jules kan leven met Catherines relaties met andere mannen.

Jules et Jim heeft alle elementen die het tot een Nouvelle Vague film maken: Geknip in scènes, snelle beeldwisselingen, duizelingwekkende camerabewegingen, een voice-over die de belangrijkste gebeurtenissen als in een roman voorleest, ingeplakte documentaire-beelden van gebeurtenissen in de oorlog en een belangrijke rol voor de filmmuziek. Hoewel deze dingen het zeker tot een interessante film maken, mist Jules et Jim vooral in de tweede helft soms wat aan vaart, wanneer de aandacht wordt verlegd naar het getouwtrek tussen de mannen die een rol in Catherines leven spelen.

Toch is de film het bekijken waard, vooral om de belangrijke rol die het in de filmgeschiedenis speelt. Jeanne Moreau vertolkt een onafhankelijke vrouw die zelf wil beslissen wat ze doet en dit was een voor die tijd weinig geziene rol. Het vormde de opmaat naar andere films die dat soort vrouwen en relaties zouden portretteren. Moreau is op haar best in een tegelijkertijd gevoelige en speelse rol. De speelsheid van de personages komt daarbij prachtig tot uiting in Truffauts vertelstijl en gebruik van camerabeelden en muziek. Dat de film gezien wordt als een goed voorbeeld van een typische Nouvelle Vague film komt naast de vernieuwende manier van filmen vooral ook door de manier waarop drama, tragedie, humor en romantiek gemengd worden tot een origineel en pakkend geheel.

Jules et Jim, met onder anderen Jeanne Moreau, Oskar Werner, Henri Serre, Vanna Urbino, Boris Bassiak, Anny Nelsen, Sabine Haudepin.

Verkrijgbaar in de Truffaut-collectie

Related posts:

1. Les deux anglaises et le continent
2. Les quatre cents coups
3. Le dernier métro

 

Regisseur Michel Gondry werd groot met het maken van reclamefilmpjes en videoclips. Zijn visie op films en zijn rijke visuele stijl kwamen in 2004 wereldwijd onder de aandacht door het succes van zijn film Eternal sunshine of the spotless mind, waar hij samen met Charlie Kaufman een Oscar voor beste scenario mee won. De hoofdrollen in die film werden gespeeld door Jim Carrey en Kate Winslet. In 2006 maakte hij de Franse film La science des rêves, waarin hij de kenmerkende elementen van zijn eerdere films ver doortrekt. Zo is de afwisseling tussen werkelijkheid en inbeelding vager en tegelijk belangrijker dan ooit, en is er een grote rol weggelegd voor allerlei artistiek geknutselde beelden. Water van cellofaan, een één-seconden-tijdmachine, een knuffelpaard dat verandert in een bewegend, levend dier – en dat alles zonder gebruik te maken van computeranimaties.

Het verhaal is vrij eenvoudig. Stéphane is een jongeman die van kinds af aan moeite heeft dromen en werkelijkheid gescheiden te houden. Hij komt terug in zijn kindertijd wanneer zijn gescheiden vader overlijdt en hij weer bij zijn moeder in huis trekt. Zijn kamer is nog net als toen hij klein was, zijn kleren en speelgoed liggen nog zoals hij ze ooit achterliet. Zijn moeder heeft een baantje voor hem geregeld, maar dat blijkt niet te zijn wat hij had verwacht. Terwijl hij dacht zijn artistieke talent te kunnen inzetten in een uitdagende designfunctie, bestaat zijn dagelijkse bezigheid vooral uit doodgewoon knip- en plakwerk.

Op een dag komt er een nieuw meisje in het appartement naast hem wonen. Stéphane raakt gewond aan zijn hand bij het helpen met het verhuizen van haar piano, en zo komt hij in contact met dit meisje, Stéphanie. Zij heeft niet door dat hij naast haar woont, en ze liegt hem zelf voor over haar werk. Ze leren elkaar kennen, en er begint iets te bloeien tussen de twee. Maar Stéphane kan zijn dromen niet in bedwang houden, en waar Stéphanie eerst nog werd aangetrokken door zijn dromerige kant, wordt de onmogelijkheid van een relatie met Stéphane steeds meer duidelijk.

La science des rêves (De wetenschap van dromen) is een film voor hen die zelf veel affiniteit met dromen hebben. In feite kan de film het beste als een soort grote visuele trip gezien worden. Al vanaf het begin is het niet duidelijk wat nu droom en wat werkelijkheid is. De collega’s van Stéphane, zijn het ze echt zoals ze zijn, of zijn het de alter ego’s zoals Stéphane ze in zijn dromen ziet? En wat is eigenlijk het hele punt van de film? Is de echte wereld te saai voor mensen die liever dromen, zoals het baantje van Stéphane in werkelijkheid te saai is, of is dromen juist een manier om uit de werkelijkheid te ontsnappen op het moment dat die werkelijkheid te moeilijk wordt, zoals wanneer het in de relatie tussen Stéphane en Stéphanie te lastig wordt?

Wat zonder twijfel blijkt uit Michel Gondry’s film is het talent van Gondry zelf. Het talent om mensen aan het denken te zetten, eerst over zijn surrealistische droomfilm, maar ook over het leven. En daarbij wordt de kijker getrakteerd op inventieve, kleurrijke en fantasierijke beelden, gedachten en ideeën, die maar al te vaak een glimlach teweegbrengen. Een aanrader voor mensen met een levendige fantasie.

N.a.v. La science des rêves, met onder anderen Gael García Bernal, Charlotte Gainsbourg, Alain Chabat, Miou-Miou, Pierre Vaneck, Emma de Caunes, Aurélia Petit, Sacha Bourdo, Stéphane Metzger.

Related posts:

1. Mademoiselle Chambon
2. 35 rhums
3. Les roseaux sauvages