Op 16 juli 1942 arresteert de Franse politie zo’n 13.000 Joden in Parijs. Een deel daarvan komt terecht in het Vélodrome d’Hiver (Vel d’Hiv). Van daaruit worden ze na enkele dagen doorgevoerd naar andere kampen en uiteindelijk naar Auschwitz. Slechts vijfentwintig volwassenen zullen de oorlog overleven. Vooral omdat het de Franse politie zelf was die de leiding had over deze operatie, bleef het lange tijd een open wond in de Franse geschiedenis. Pas in 1995 erkende president Jacques Chirac officieel de verantwoordelijkheid van Frankrijk in deze razzia. La rafle van regisseur Roselyne Bosch is de eerste film met de razzia als hoofdthema. De gebeurtenis kwam wel eerder in een paar films aan bod, zoals bijvoorbeeld in Monsieur Klein, een film met Alain Delon.

De film is grofweg opgedeeld in drie episodes. Allereerst begint het met de opmaat naar de razzia en wordt het leven in de wijk Montmartre belicht. Daarna volgt de opsluiting in het Vélodrome en het laatste onderdeel is de tijd in het concentratiekamp Beaune-la-Rolande, tot aan de uiteindelijke deportatie. De hoofdrollen in de film zijn weggelegd voor de familie Weismann en twee broertjes, Simon en Noé. Gaandeweg komt het accent echter meer te liggen op twee andere hoofdrolspelers, de protestantse zuster Annette Monod (Mélanie Laurent) en de Joodse dokter David Sheinbaum (Jean Reno).

De film La rafle had in de Franse bioscopen een behoorlijk succes, met 2,8 miljoen bezoekers. Daarnaast stimuleerde de overheid scholen om de film als pedagogisch document op te nemen in het lesprogramma. Maar vooral door het omstreden onderwerp kon de film rekenen op flink wat publiciteit. La rafle begint met te stellen dat ‘alle gebeurtenissen in de film, zelfs de meest extreme, werkelijk gebeurt zijn in de zomer van 1942′. Met die zin maakt regisseur Roselyne Bosch het zich al direct erg lastig, want de film La rafle is allesbehalve een documentaire. Zo worden er regelmatig bijna karikaturale beelden getoond van Hitler in zijn vakantieverblijf Berghof. Daar wordt ook de suggestie gewekt dat Hitler persoonlijk opdracht gegeven zou hebben tot de razzia in Parijs. Behalve dat neemt de film het ook niet zo nauw met de historische werkelijkheid van het leven in Parijs van voor 1942.

Dit alles leverde de film uiteraard de nodige kritiek op, net als het feit dat La rafle een happy end heeft, wat op zijn minst curieus is, gezien de afloop voor het overgrote deel van de betrokken Joden. Toch is La rafle een belangrijke film. Op basis van de thematiek zou je wellicht een wat zwaardere film verwachten, maar regisseur Bosch laat wel zien waarom deze episode zo lang omstreden was in Frankrijk. De rol van de politiebeambten, de Franse bureaucratie en sommige Franse burgers bewijst dat een dergelijke grootschalige razzia zonder hun medewerking niet mogelijk was geweest. In de film vallen, naast de wat clichématige vertolkingen van de Joodse gezinnen, vooral de rollen van Mélanie Laurent en Jean Reno in positive zin op. Zij geven diepte aan een film die anders nogal oppervlakkig zou zijn geweest.

Wie een meer persoonlijk en subtieler getuigenis wil van de gebeurtenissen rondom 16 juli 1942, kan terecht bij het boek Haar naam was Sarah, van de Frans-Britse schrijfster Tatiana de Rosnay. Van dit boek verschijnt in oktober een verfilming, Elle s’appelait Sarah, met Kristin Scott Thomas in de hoofdrol. De populariteit van zowel La rafle als Haar naam was Sarah getuigt ervan dat, hoewel alweer bijna zeventig jaar geleden, de wreedheden van de Tweede Wereldoorlog nog altijd niet vergeten zijn.

La rafle, met onder anderen Jean Reno, Mélanie Laurent, Gad Elmaleh, Raphaëlle Agogué, Hugo Leverdez, Oliver Cywie, Mathieu Di Concerto, Romain Di Concerto, Rebecca Marder, Anne Brochet.

Related posts:

1. L’armée du crime
2. Swimming pool
3. Un secret

 

Een van de meest constante regisseurs in de Franse hedendaagse cinema is André Téchiné. Niet alleen dankzij de regelmaat van zijn oeuvre, met gemiddeld twee films in drie jaar, maar ook door de kwaliteit van die films. Daarbij komt ook nog eens dat hij vaak zijn toevlucht neemt tot dezelfde (bekende) acteurs, zoals Catherine Deneuve en Emmanuelle Béart. Met Les égarés maakte hij voor het eerst een film ‘op bestelling’. De producent vroeg hem de roman Le Garçon aux yeux gris van Gilles Perrault te verfilmen. Gaspard Ulliel had in de film zijn doorbraakrol, een jaar voor zijn optreden als Manech in de film Un long dimanche de fiançailles.

De film begint met zwart-wit documentairebeelden van instortende gebouwen en vluchtende mensen. Die dienen echter meer als omlijsting dan dat ze het eigenlijke onderwerp van de film vormen. Want ondanks dat Les égarés zich tijdens de oorlog afspeelt, is het allesbehalve een typische oorlogsfilm. Het gaat meer over de gevolgen van oorlog in het algemeen voor gewone mensen.

Het is 10 juni 1940, enkele dagen voordat de Duitsers Parijs zouden innemen. Een grote stroom vluchtelingen is onderweg naar het zuiden. Onder hen Odile (Emmanuelle Béart) en haar twee kinderen, Philippe (Grégoire Leprince-Ringuet) en Cathy (Clémence Meyer). Op een dag wordt de karavaan door Duitse vliegtuigen beschoten. Hun auto gaat in vlammen op, en met de hulp van een jongeman zetten Odile en haar twee kinderen het op een lopen. Als ze op veilige afstand in een bos zijn beland, wordt Odile voor de keuze gesteld: met de jongen mee, op zoek naar onderdak, of terug naar de hoofdweg? De jongen, Yvan (Gaspard Ulliel), is wat mysterieus, maar heeft de nodige overlevingstechnieken en lijkt zich goed te kunnen redden. Na een nacht onder de sterrenhemel vindt Yvan een verlaten landhuis. Ter wille van haar kinderen besluit Odile om er enige tijd te blijven, en zo ontwikkelt zich ver weg van het oorlogsgeweld maar tegelijk sterk beïnvloed door de oorlog een band tussen Yvan en de drie gezinsleden. Odile, wiens man als soldaat is omgekomen, ziet in Yvan tegelijk een kind als de sterke man die ze graag aan haar zijde zou hebben. Maar er is tegelijk veel dat ze nog niet weet van de jongen.

Van regisseur Téchiné kan je verwachten dat zijn films goed opgebouwd zijn, en dat het met de beeldtaal wel goed zit. Voor Les égarés gebruikt hij ten volle de paradox die het verhaal biedt. Het is oorlog, maar Téchiné toont lieflijke landschappen, het gezin is verwoest door de dood van de vader, maar in en rond het landhuis is de sfeer ongedwongen, en lijkt het een zorgeloze zomervakantie. Op een kleiner plan zijn er net zulke tegenstellingen. Yvan is wild en onopgevoed, maar tegelijk wijs en volwassen voor zijn leeftijd. Philippe daarentegen is emotioneel nog een kind, maar tegelijk in moreel opzicht volwassener dan Yvan. Het verlaten landhuis is als een toevluchtsoord waar de regisseur ons laat zien wat onzekerheid en overlevingsdrang voor invloed hebben op de leefwijze van mensen. In die zin heeft de film wel wat weg van Haneke’s postapocalyptische Le temps du loup, ondanks dat die film vele malen donkerder en verontrustender is.

Les égarés is een pakkend oorlogsdrama dat om verschillende redenen intrigeert. Vooral de relatie tussen Yvan en Odile is dubbelzinnig en mysterieus. Maar ook door de afgemeten duur en de niet aflatende spanning van de oorlogssituatie boeit de film van begin tot eind.

Les égarés, met onder anderen Emmanuelle Béart, Gaspard Ulliel, Grégoire Leprince-Ringuet, Clémence Meyer, Samuel Labarthe, Jean Fornerod, Eric Kreikenmayer.

Related posts:

1. Les regrets
2. Rapt
3. Les témoins

 

Le dernier Métro is de op twee na laatste film van regisseur François Truffaut, en een van zijn meest succesvolle. De film kreeg tien Césars uitgereikt – onder andere die voor beste film, beste acteur, beste actrice en beste regisseur – en werd genomineerd voor een Oscar en een Golden Globe. Truffaut maakte de film als deel van een drieluik over entertainment; een eerdere film, La nuit Américaine (1973) ging over de wereld van de film, hij had een script geschreven voor een film over muziek, L’Agence Magique, en Le dernier Métro gaat over de wereld van het theater. De film speelt zich af ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, en aan de basis staat een driehoeksverhouding, net als in zijn eerdere films als bijvoorbeeld Jules et Jim en Les deux anglaises et le continent.

Uit angst voor de Duitsers houdt de Joodse theaterdirecteur Lucas Steiner zich verborgen in de kelder van het theater. Zijn niet-Joodse vrouw Marion (Catherine Deneuve) heeft het beheer over het theater overgenomen, en samen met een nieuwe regisseur bereiden ze een theaterstuk voor. Bernard Granger (Gérard Depardieu) neemt een hoofdrol in het stuk op zich, en komt zo in aanraking met Marion, die de vrouwelijke hoofdrol zal spelen. Via een rooster kan Steiner in de kelder horen wat er op het toneel gebeurt, en zo geeft hij zijn aanwijzingen om dit stuk tot een succes te maken. Maar voor Daxiat, een invloedrijke anti-Joodse theaterrecensent van het blad Je suis partout, is de naam van het theater nog altijd bezoedeld door de Joodse oud-eigenaar, en hij heeft zo zijn eigen ideeën over de toekomst van het theater.

De titel van de film, ‘de laatste metro’, is een verwijzing naar het feit dat tijdens de bezetting de mensen koste wat het kost de laatste metro moesten nemen om op tijd thuis te zijn. Omdat door gebrek aan brandstof de huizen ’s avonds lastig warm te houden waren, bezochten veel mensen een theater of horecagelegenheid. De theaterstukken waren zo geprogrammeerd dat ze net voor de laatste metro afgelopen waren.

Wie een spannende oorlogsfilm verwacht, komt bedrogen uit met deze film, want Truffauts film richt zich meer op de instandhouding van het theater dan op de dagelijkse realiteit. De dreiging die er van de bezetters uitgaat blijft beperkt tot het hier en daar opduikende Duitse uniform, en de tirades die de theaterrecensent tegen Joodse invloeden op de radio houdt. Op de achtergrond speelt de oorlog echter wel mee, want het is van invloed op alles wat er in het theater gebeurt.

Le dernier métro is vooral een ode aan het theater en ook (opnieuw) een verkenning van de liefde tussen een vrouw en twee mannen, op Truffauts geheel eigen manier. Hoewel die liefde zeker in de eerste helft van de film bijna afwezig lijkt, wordt dit door de afloop van de film in een ander licht gezet, als blijkt dat er al die tijd meer speelde dan op het eerste gezicht duidelijk werd. De film wordt grotendeels gedragen door de acteerprestaties van Deneuve en Depardieu, die daarin zoals wel vaker niet teleurstellen. Daarnaast biedt de film ook een interessante blik op de theaterwereld ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, waarin het leven eigenlijk voor veel mensen ongestoord doorging, maar wel met een constante dreiging op de achtergrond.

Le dernier métro, met onder anderen Catherine Deneuve, Gérard Depardieu, Jean Poiret, Andréa Ferréol, Paulette Dubost, Jean-Louis Richard, Maurice Risch, Sabine Haudepin, Heinz Bennent, Christian Baltauss.

Verkrijgbaar in de Truffaut-collectie

Related posts:

1. Le dernier pour la route
2. Le concert
3. Monsieur Batignole

 

Films over de Tweede Wereldoorlog kunnen nog steeds op een grote populariteit rekenen. Een van de mogelijke verklaringen daarvoor is wellicht dat de films zich steeds minder richten op de rol van de Duitsers en steeds meer op de kant van de minderheden en persoonlijke drama’s. Zo behandelde de film Un secret (Claude Miller) een familiedrama, ging Indigènes (Rachid Bouchareb) over de rol van Noord-Afrikaanse soldaten en Le chant des mariées (Karin Albou) over de oorlog in Tunesië. Ook L’armée du crime belicht een vrij onbekende episode in het Franse deel van de Tweede Wereldoorlog, namelijk de opkomst en ondergang van een verzetsgroep in Parijs, rond de Armeense communist Missak Manouchian. Regisseur Robert Guédiguian betrok zijn Armeense achtergrond al eerder bij het maken van een film, in Le Voyage en Arménie (2006). Het communisme is hem ook niet geheel vreemd, hij komt uit een arbeidersmilieu en interesseerde zich al op jonge leeftijd voor politieke kwesties.

In een door de Duitsers bezet Parijs komt de intellectuele arbeider Missak Manouchian aan het hoofd te staan van een jonge groep joden, Hongaren, Polen, Roemenen, Spanjaarden, Italianen en Armeniers, allen vastbesloten om te vechten voor een vrij Frankrijk en hun communistische idealen. De aanslagen die ze plegen worden steeds heftiger, en ze slagen er zelfs in een belangrijke SS-generaal te doden. Maar de Franse politie zit hen op de hielen, en een voor een belanden ze in handen van de Fransen en Duitsers. Hun portretten worden als propaganda door de Duitsers over heel Frankrijk verspreid, onder de noemer L’armée du crime (het leger van de misdaad).

L’armée du crime kan beschouwd worden als een oorlogsfilm, maar toont niet enkel maar beelden van oorlog en aanslagen. Regisseur Guédiguian neemt ruimschoots de tijd om zijn personages te introduceren, en een beeld te schetsen van het milieu waarin ze leven. De film begint dan ook met het moment waarop een paar jonge mensen zich op individuele basis gaan bezighouden met het bevechten van de bezetter en de collaborateurs, en laat zien hoe ze bij elkaar komen en hoe de communistische verzetsgroep zo geboren wordt. Het ontbreekt de film niet aan enige educatieve neigingen, zo is het na afloop voor iedere kijker duidelijk dat de Fransen een nogal ambigue rol hadden, en, voor wat betreft de politie, vooral erg veel medewerking verleenden aan de Duitsers. Ook de bekende razzia uit 1942 passeert de revue, de ‘rafle du Vel’d'Hiv’, toen in een nacht door de Franse politie meer dan 13.000 Joden werden opgepakt die later naar Auschwitz gedeporteerd zouden worden. Wie over dit verhaal meer wil weten kan later dit jaar terecht bij de film La rafle, van Roselyne Bosch.

De film L’armée du crime houdt het bij een vrij klassieke opbouw, en mist af en toe wat aan actie, maar geeft niettemin een getrouw beeld van het bezette Frankrijk. De beelden van het dagelijkse leven in Parijs zijn realistisch en tonen een beklemmend inkijkje in het leven van toen. Met name door het spel van de acteurs komen de politieke en persoonlijke beweegredenen van de internationale groep verzetshelden duidelijk naar voren. Voor de liefhebbers van oorlogsgeschiedenis is de film in elk geval verplichte kost.

L’armée du crime, met onder anderen Virginie Ledoyen, Simon Abkarian, Grégoire Leprince-Ringuet, Lola Naymark, Yann Trégouët, Ariane Ascaride, Jean-Pierre Darroussin en Robinson Stévenin.

Related posts:

1. Monsieur Batignole
2. Les égarés
3. Le dernier métro

 

Er zijn in Frankrijk maar weinig bekende acteurs die tegelijkertijd een succesvolle regisseurscarrière op weten te bouwen. Gérard Jugnot lukt het inmiddels aardig. Naast vooral komische rollen in zo’n honderd films (Papy fait de la résistance, Le Père Noël est une ordure, Les choristes, Faubourg 36), maakte hij ook zelf een tiental films als regisseur, films waarin hij zichzelf ook steeds een grote rol gaf. Monsieur Batignole is zo’n film, en het wordt algemeen gezien als de beste tot nu toe. In stijl is de film duidelijk een voorloper van Les choristes, in thematiek zijn vergelijkingen met films als het Italiaanse La vita è bella snel gemaakt. Hoewel Jugnot het succes van laatstgenoemde film niet benaderde, leverde hij met deze film wel een interessante mix van drama, comedy en farce. Hij toonde ook aan dat films over de Tweede Wereldoorlog nog steeds niet gedateerd zijn.

Het is 1942. Slager Edmond Batignole probeert een eerlijk leven te leiden, zoals zoveel Fransen, zonder echt partij te kiezen voor Duitsers of Joden. Wanneer uit zijn slagerij enkele hammen gestolen worden, beschuldigt hij de kinderen van zijn buren, een welgestelde Joodse familie. Deze familie staat juist op dat moment op het punt te vluchten naar Zwitserland. Net voordat ze kunnen wegrijden, arriveert de door Batignole’s aanstaande schoonzoon gewaarschuwde politie. Dankzij de inspanningen van diezelfde schoonzoon kunnen ze niet veel later in het grote en luxe appartement van de inmiddels weggevoerde Joodse familie trekken. Maar tijdens het housewarming-feestje staat opeens het Joodse jongetje Simon op de stoep. Hij is de enige van de familie die heeft kunnen ontsnappen. Batignole stemt ermee in hem voor een nachtje op de zolderkamer te laten slapen. Maar na die nacht weet Batignole ook dat hij Simon niet zomaar in de steek kan laten. Zo komt hij in een lastige spagaat te zitten tussen zijn met de Duitsers heulende schoonzoon en het verborgen houden van het Joodse jongetje.

De film Monsieur Batignole laat zien hoe de oorlog het leven van de gewone Fransman raakte. Zo min mogelijk dus, want vele Fransen probeerden zo goed en zo kwaad als dat ging hun leven op orde te houden. Dat die instelling tot grote problemen kan leiden blijkt bij Batignole. Het ene moment werkt hij op vriendschappelijke wijze samen met de Duitsers, het andere moment probeert hij een Joods jongetje van een zekere dood te redden. Hij rolt als het ware van de ene situatie in de andere, zonder dat hij dat opzoekt. De oorlog overkomt hem, en zo wordt hij ongewild stilgezet bij morele vraagstukken die hem eigenlijk de pet te boven gaan. Daarom doet hij in de meeste gevallen uiteindelijk maar wat zijn hart hem ingeeft, en dat blijkt hem vaak verrassend goed te bekomen.

Jugnot filmt met grote toewijding de meer menselijke kanten van het verhaal, eigenlijk precies op eenzelfde manier als ook in Les choristes gedaan wordt. Dit levert niet noodzakelijkerwijs een erg realistische film af, maar het versterkt de emotionele impact van de film. Jugnot’s personage gaat uitstekend samen met kinderen, op de momenten waarin hij te zien is met Simon en diens twee nichtjes is de film dan ook op zijn sterkst. Aan Jugnot’s acteerkwaliteiten kon al niet worden getwijfeld, met deze film bevestigt hij dat hij als regisseur ook serieus genomen moet worden. De verwijzingen naar films als La grande vadrouille en La grande illusion zullen fanatieke filmkenners niet ontgaan. Een warme en eerlijke familiefilm met melancholieke trekjes, een must voor de liefhebber van Franse films met een lach en een traan.

N.a.v. Monsieur Batignole, met onder anderen Jules Sitruk, Gérard Jugnot, Michèle Garcia, Jean-Paul Rouve, Alexia Portal, Violette Blanckaert, Daphné Baiwir, Götz Burger, Elisabeth Commelin.

Related posts:

1. Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran
2. Monsieur Klein
3. Un secret

 

Ruim 35 jaar na zijn eerste film La vie de château dat zich in 1944 afspeelt, kwam regisseur Jean-Paul Rappeneau in 2003 met zijn tot op heden meest recente film Bon Voyage. Hierin wordt hij herenigd met acteur Gérard Depardieu, met wie hij in 1989 de succesfilm Cyrano de Bergerac maakte. Bon Voyage speelt zich af aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, rond de Franse capitulatie. Van de 11 César-nominaties die de film kreeg, werden er uiteindelijk 3 gewonnen. Het is een film die vooral opvalt door de vele verwijzingen naar Franse en Amerikaanse filmklassiekers uit de jaren ‘30-’50, iets wat ook goed aan de Franse filmposter te zien is. Een film die schommelt tussen (romantische) komedie, thriller en actiefilm.

Bon Voyage begint eenvoudig. We zien een beroemde actrice, Viviane Denvers (Isabelle Adjani) thuiskomen na een succesvolle filmpremière, daar wordt ze aangevallen door een man, deze komt uiteindelijk om het leven bij dit incident en ze roept de hulp in van een oude vriend, Frédéric Auger, om van het lichaam af te komen. Vanaf dat moment wordt het gecompliceerd en met elke nieuwe ontwikkeling treden er complicaties op. Wanneer de Duitsers Parijs bereiken en alle belangrijke en rijke mensen naar het zuiden vluchten, ontmoeten Auger en Denvers elkaar weer. Denvers is op dat moment samen met de minister van Binnenlandse zaken, Jean-Étienne Beaufort (Gérard Depardieu). Verder is daar nog een spion en vriend of minnaar van Denvers, Alex Winckler (Peter Coyote). Auger is op de reis naar Bordeaux in contact gekomen met de jonge vrouw Camille (Virginie Ledoyen), die samen met een collega, professor Kopolski, een lading zwaar water – belangrijk element voor de vervaardiging van atoombommen – naar Engeland wil verschepen.

Alles komt samen in een luxueus hotel, volgepakt met de Franse elite en allerlei volk dat nog een slaapplaats hoopt te bemachtigen. Temidden van deze chaos wordt door de regering druk overlegd over de te volgen strategie. De uitkomst is eigenlijk al snel duidelijk, en daarbij zal het zwaar water een grote rol kunnen spelen.

Bon Voyage is op het eerste gezicht een vermakelijke en enerverende film, die de aandacht van de kijker betrekkelijk makkelijk vast weet te houden. Wel lopen er enige verhaallijnen door elkaar heen en komen er af en toe wat te veel personages om de hoek kijken, toch, voor een film over zo’n complex onderwerp valt het allemaal reuze mee. Rappeneau richt zich in zijn film namelijk niet te veel op de echte politieke spelletjes die gespeeld werden, tussen bijvoorbeeld De Gaulle en Pétain, dat alles is slechts de achtergrond waartegen dit avontuurlijke verhaal zich afspeelt. Zoals gezegd blijft het genre van de film wat vaag, enerzijds zijn er veel momenten met actie en spanning, anderzijds krijgt de kijker meermaals het idee dat hij naar een ouderwetse klucht van bijvoorbeeld een komiek als Bourvil zit te kijken. Vooral het onvoorspelbare gedrag van Viviane Denvers heeft tot gevolg dat alles wat mis kan gaan ook mis gaat, ze is steeds alleen op haar eigen gewin en veiligheid uit en gebruikt iedere man die haar daarbij kan helpen. En natuurlijk trapt elke man daar ook weer in, betoverd door de schoonheid van haar uiterlijk.

Hoe mooi Isabelle Adjani er ook weer uit mag zien, ze haalt het niet bij de sprankelende twintig jaar jongere Virginie Ledoyen, bekend van onder meer The beach en Un baiser s’il vous plaît. Adjani is wellicht wat clichématig in haar rol, de rest van de acteurs zorgen ervoor dat het soms absurdistische plot niet ten onder gaat, maar juist extra goed uit de verf komt. Met andere acteurs was het waarschijnlijk niet zo’n bijzondere film geworden. Depardieu is als altijd van hoog niveau in een iets minder flegmatieke rol dan hij gewoonlijk heeft, vooral acteur Grégory Derangère, die voor zijn rol een César won, zet een indrukwekkende prestatie neer.

Bon Voyage is een goed geslaagde, enerverende speelfilm, klucht, spionagethriller, romantische komedie (of hoe je het ook noemen wil), en biedt spanning, romantiek, humor, degelijke acteerprestaties, kortom alles wat je van een leuke oorlogsfilm mag verwachten. De film kende vooral in de Verenigde Staten een groot succes, in Nederland is hij nog niet uitgebracht. Te koop via Amazon.com

N.a.v. Bon Voyage, met onder anderen Isabelle Adjani, Gérard Depardieu, Virginie Ledoyen, Yvan Attal, Peter Coyote, Jean-Marc Stehlé, Aurore Clément.

Related posts:

1. Les égarés
2. Les femmes de l’ombre
3. La grande vadrouille

 

Het drietal Oury, Bourvil en de Funès is verantwoordelijk voor de grote populariteit en bekendheid die Franse komedies hadden en nog steeds hebben in binnen- en buitenland. Louis de Funès is zonder twijfel in Nederland de bekendste van de drie, voornamelijk vanwege zijn vertolkingen van inspecteur Cruchot in Le gendarme de Saint-Tropez en de vijf vervolgfilms daarop. Met La grande vadrouille (betekent zoiets als ‘de grote wandeling’) hadden ze hun grootste succes in Frankrijk, de film werd daar 17 miljoen keer bezocht in de bioscoop en stond daarmee jarenlang op de eerste plaats van de lijst met bestbezochte films. De grote verdienste van La grande vadrouille is dat het een zeer beladen onderwerp, de Tweede Wereldoorlog, op een uiterst komische manier behandelt, zonder daarbij te absurdistisch te worden. De film was de eerste komedie over de oorlog die internationaal en met name ook in Duitsland een groot succes werd.

Een Britse bommenwerper wordt neergehaald boven Parijs. Drie leden van de bemanning weten zich in veiligheid te brengen, daarbij geholpen door een schilder, Augustin Bouvet (Bourvil) en een excentrieke dirigent, Stanislas Lefort (Louis de Funès). De Duitsers komen echter al snel achter de verblijfplaats en de vijf mannen worden dan ook herhaaldelijk bijna of helemaal gepakt, terwijl ze zich in veiligheid proberen te brengen en op de vlucht gaan naar het onbezette gedeelte van Frankrijk. Op hun tocht worden ze verder nog geholpen door een poppenspeelster, een aantal nonnen en de bazin van een hotel.

De film hangt aan elkaar van de komische scènes, waarbij vaak alles uit de kast wordt getrokken. Veel van de humor wordt gevormd rondom misverstanden of karaktereigenschappen van de hoofdpersonen. Een aantal van de komische scènes zijn intussen legendarisch geworden in de Franse cinema. Zo is er de situatie in het hotel waarbij door een verdraaid nummertje op de deur Lefort en Bouvet beiden naast een Duitser in bed komen te liggen en een andere scène waarbij de verheven en snobistische Lefort op de schouders van Bouvet door het Franse landschap wordt gevoerd. Deze laatste scène werd overigens geïmproviseerd door beide acteurs, maar beviel zo goed dat hij in de uiteindelijke film werd opgenomen.

Vooroordelen en clichés worden niet geschuwd, zo zijn de Duitsers vrij dommig en worden de verschillen tussen Fransen en Engelsen nog even op de hak genomen. De scène in het Turkse badhuis (Tea for Two), waar de bemanning van het Engelse vliegtuig hebben afgesproken, is waarschijnlijk het meest bekend van de film en behoort ook tot een van de meest geniale en komische scènes uit de Franse cinema. Louis de Funès is in de film (hoewel bijna in zijn nadagen) overduidelijk op het hoogtepunt van zijn carrière.

Noemenswaardig is ook de bijdrage van Gérard Oury’s dochter, Danielle Thompson. La grande vadrouille was de eerste film waar ze als schrijfster aan meewerkte. In de jaren daarop zou ze meeschrijven aan het script van een behoorlijk aantal bekende Franse films als Cousin, cousine; La boum en La reine Margot.

La grande vadrouille werd in veel landen een groot succes. In Frankrijk werd het recentelijk in populariteit voorbijgestreeft door de Franse komedie Bienvenue chez les ch’tis. In een vergelijking tussen de twee zal de film van regisseur Oury het echter glansrijk winnen op het gebied van humor, acteurs en verhaal. In deze film is de humor geloofwaardig en is de humor er niet alleen om de humor zelf, maar ook om het verhaal meer kracht te geven. Nergens wordt het vervelend of saai, elke minuut van de twee uur durende film is vermakelijk. Dat komt natuurlijk voor het grootste deel door de talenten van de Funès en Bourvil, maar ook de dialogen zijn bij tijd en wijle briljant. Klein detail, maar wel van positieve invloed op de appreciatie van de film is het feit dat hier de Engelsen over het algemeen gewoon Engels praten, de Duitsers Duits en de Fransen Frans. Op momenten dat ze dat niet doen wordt het extra komisch door het accent en misverstanden over de betekenis.

Al met al verdient La grande vadrouille met recht de titel beste Franse komedie, zelfs na Bienvenue chez les ch’tis. Het is en blijft een grote klassieker uit de Franse filmgeschiedenis.

La grande vadrouille (Engelse titel Don’t Look Now… We’re Being Shot At!), met onder anderen Bourvil, Louis de Funès, Claudio Brook, Andréa Parisi, Colette Brosset, Mike Marshall, Mary Marquet, Pierre Bertin, Benno Sterzenbach, Marie Dubois.

Related posts:

1. Le corniaud
2. Les aventures de Rabbi Jacob
3. Le gendarme de St. Tropez (Collectie)

 

Het verhaal gaat dat toenmalig president Jacques Chirac na een privévertoning van de film Indigènes (Days of Glory) zo geroerd was dat hij meteen besloot om bevroren pensioenen en uitkeringen aan Noord-Afrikaanse en Arabische oud-soldaten en hun nazaten alsnog te laten uitbetalen. Feit is dat ongeveer gelijk met het uitkomen van de film in Frankrijk de uitbetaling van deze pensioenen hervat werd, na jarenlang getouwtrek tussen de Franse overheid en vertegenwoordigers van de oud-soldaten. Wat dat betreft heeft regisseur Rachid Bouchareb dus in elk geval een doel behaald met zijn film. Een ander doel van de film was om de wereld te laten zien wat de rol was van Noord-Afrikanen en Arabieren in de Tweede Wereldoorlog bij de bevrijding van Europa, een rol die maar al te vaak over het hoofd wordt gezien. Ook hierin was de film een succes, mede dankzij het acteerwerk van de vijf hoofdpersonen die op het filmfestival van Cannes in 2006 gezamenlijk de prijs voor beste acteur in ontvangst mochten nemen.

In velerlei opzicht volgt Indigènes (betekenis: inheems, autochtoon) de gebaande paden die door eerdere oorlogsfilms als Saving Private Ryan en Band of Brothers uitgezet zijn. Door middel van episodes krijgt de toeschouwer het verloop van de bevrijding van Frankrijk onder ogen: beginnend in Noord-Italië en via de Provence richting de Vogezen worden vier soldaten en hun sergeant gevolgd. Alle vier hebben ze hun eigen karaktertrek, zo is Saïd (Jamel Debbouze) degene die maar al te graag zijn overste te vriend houdt, terwijl Abdelkader (Sami Bouajila) meer strijdbaar is en op wil komen voor zijn eigen belangen. Messaoud (Roschdy Zem) en Yassir (Samy Naceri) zijn weer uit heel ander hout gesneden: de eerste is romantisch en kan zijn gedachten niet afhouden van een meisje dat hij in Marseille ontmoet heeft en de laatste doet simpelweg zijn werk. Zelfs de sergeant (Bernard Blancan) blijkt uiteindelijk gecompliceerder en niet zo veel te verschillen van de vier Arabische mannen.

Naast de vele actiescenes bevat de film ook grote gedeeltes waarin wordt gefocust op de behandeling van de Arabische huurlingen door de Franse soldaten en de legertop. Dat daarin het een en ander mis gaat is wel duidelijk, zo worden Franse collega’s snel gepromoveerd en krijgen ze vaak beter te eten, terwijl dat er voor de getinte soldaten allemaal niet in zit. Als bij de bevrijding van een laatste dorpje op het platteland na een lange slag door de vier lotgenoten alle eer naar een peloton Franse soldaten gaat dat pas na de strijd door het dorp marcheert, zit het er bij de kijker goed in: hier wordt onrecht gedaan. Het einde van de film is een regelrechte verwijzing naar Saving Private Ryan en daarmee is de cirkel rond. Zoals Indigènes zich nadrukkelijk in de Westerse traditie van oorlogsfilms plaatst, zo moeten ook de soldaten en oud-soldaten uit Arabische landen naar Westerse maatstaven behandeld worden.

Qua realisme en cinematografie doet Indigènes af en toe wel wat onder voor zijn voorgangers, zo blijken de in de film gebruikte wapens niet helemaal volgens de werkelijkheid te zijn geweest en loopt acteur Jamel Debbouze (die een hand mist door een ongeluk in zijn jeugd) rond met een wapen dat je met een hand onmogelijk kunt bedienen. Maar realisme is dan ook niet Boucharebs eerste zorg in deze film. Het gaat hem er vooral om recht te doen aan mensen die zich evengoed Fransman voelen als de geboren Fransen, de echte autochtonen van Frankrijk.

De acteurs, zelf alle vier geboren Frans maar wel van allochtone afkomst, doen enorm hun best en helpen mee om het beeld van de geschiedenis bij te stellen. Alleen al daarom is deze film van belang. In 1943 werden zo’n 233.000 soldaten uit Marokko, Tunesië en Algerije gemobiliseerd om Frankrijk te bevrijden. Vele tienduizenden daarvan kwamen om het leven. Na de oorlog werden zij echter snel vergeten en hun pensioenen werden stopgezet. Het is nu echter tijd om ook deze bladzijde uit de geschiedenis om te slaan, in plaats van die door te strepen of uit te scheuren. Met de uitbetaling van de pensioenen door de Franse overheid lijkt dat nu te gebeuren, en het feit dat deze film daaraan mee geholpen heeft maakt hem op zich al tot een belangrijk historisch document.

N.a.v. Indigènes, met onder anderen Jamel Debbouze, Samy Naceri, Roschdy Zem, Sami Bouajila, Bernard Blancan, Mélanie Laurent.

De DVD is helaas nog niet in een Nederlandse versie verkrijgbaar. Er is wel een versie met Engelse ondertitels via amazon.com te bestellen.

Related posts:

1. Au revoir les enfants
2. L’armée du crime
3. Madame de Pompadour

 

Regisseur Jean-Paul Salomé brak in 2004 door bij het grote publiek met zijn film Arsène Lupin, over de gelijknamige Parijse detective/meesterdief – een creatie van schrijver Maurice Leblanc. De film, met in de hoofdrollen Romain Duris en Kristin Scott Thomas, werd in Frankrijk door ruim 1 miljoen mensen bezocht. Met zijn laatste film, Les femmes de l’ombre, wil Jean-Paul Salomé de rol van de vrouwen in Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog onder de aandacht brengen. Hoewel de film min of meer gebaseerd is op een bestaande verzetsheldin, zijn de gebeurtenissen in de film fictief. Door de spanning, sensatie, het plot en de personages is de film een soort kruising tussen Zwartboek en Charlie’s Angels.

In 1944, enige tijd voor D-Day, raakt een Britse spion in Frankrijk gewond en komt terecht in een Duits militair hospitaal. Hij heeft vitale informatie over de plannen van de geallieerden voor een invasie in Frankrijk. In Londen wordt daarom razendsnel een team samengesteld dat de Britse spion moet gaan bevrijden. Er wordt voor gekozen om drie Franstalige vrouwen, onder leiding van een Franse officier en zijn zus, Pierre en Louise Desfontaines (Julien Boisselier en Sophie Marceau), naar het gebied te sturen. Ze moeten infiltreren in het ziekenhuis, de spion bevrijden en hem terugbrengen naar Engeland. Zo komen een bomspecialiste, een gehaaide verleidster, en een koelbloedige prosituee samen met een al in het gebied aanwezige Joodse verpleegster. Wanneer blijkt dat de Duitsers inmiddels op de hoogte zijn van de aanwezigheid van de spion, veranderen de plannen drastisch. De spion wordt gered, maar dan blijkt dat de vrouwen nog lang niet klaar zijn met hun opdracht in vijandelijk gebied. Wat volgt is een bloedstollende jacht op een Duitse bevelhebber.

De sfeer en de thematiek van Les femmes de l’ombre hebben erg veel weg van het recente Nederlandse succes Zwartboek. Ondanks dat de regisseur wel het een en ander heeft afgekeken van Paul Verhoevens film, zet Jean-Paul Salomé een voor Franse begrippen zeer degelijke spektakelfilm over de Tweede Wereldoorlog neer. Lovenswaardig is zijn poging om de grote rollen in de film door vrouwen te laten spelen. Zo werpt hij een interessant licht op het Franse verzet. Zeker, zo hier en daar wordt de actie wel al te dol en krijgt de kijker het idee midden in een aflevering van Charlie’s Angels in oorlogstijd te zitten. In de vergelijking met Zwartboek moet de film dan ook het onderspit delven.

Het spel van de hoofdrolspelers trekt de film omhoog, en op sommige momenten ook weer vlot. Bond girl Sophie Marceau draagt de film, daarbij geholpen door met name Julie Depardieu. Ook interessant is de rol van de nog jonge Belgische actrice Déborah François (L’enfant, La tourneuse de pages). De film werd in Frankrijk door de critici vrij slecht ontvangen, maar kon toch nog rekenen op zo’n 900 000 bezoekers. Recensenten bekritiseerden vooral de karikaturale personages, de clichés en de slechte dialogen. Toch schetsen zij daarmee de situatie slechter dan hij in werkelijkheid is. Het publiek was vooral gecharmeerd van het spannende verloop van de film en dat is dan ook zeker iets waar de film voor te prijzen valt. Al meteen vanaf het begin heeft Les femmes de l’ombre het karakter van een spannende thriller, met de nodige dramatische elementen. De acteurs weten het wat losse, soms vergezochte en overdramatische script zodanig invulling te geven dat de kijker gedurende bijna 2 uur intensief bij de film betrokken blijft. Spannend vermaak, dat is wat regisseur Salomé met zijn film bereikt, en dat is helemaal niet zo verkeerd voor een oorlogsfilm.

N.a.v. Les femmes de l’ombre (Internationaal: Female Agents), met onder anderen Sophie Marceau, Julie Depardieu, Julien Boisselier, Déborah François, Moritz Bleibtreu, Marie Gillain, Maya Sansa.

Related posts:

1. L’homme qui aimait les femmes
2. Un conte de Noël
3. Bon voyage

 

Regisseur Claude Miller is een bekende naam in de Franse filmwereld, hoewel hij in zijn carrière als regisseur niet eens zo erg veel films heeft gemaakt. Voordat hij begon met regisseren, werkte hij onder anderen samen met Jean-Luc Godard en François Truffaut. Met Un secret maakte hij voor het eerst een film over de Tweede Wereldoorlog. Miller werd in 1942 geboren en veel van zijn familieleden zijn in de oorlog om het leven gekomen. Dat er bij het maken van deze film voor hem persoonlijke belangen een rol spelen is dan ook niet verwonderlijk. Un secret is een adaptatie van de gelijknamige roman van Philippe Grimbert, het op feiten gebaseerde relaas over een familiegeheim. Voor de hoofdrollen in de film werden de bekende acteurs Patrick Bruel, Julie Depardieu, Cécile de France, Mathieu Amalric en Ludivine Sagnier gestrikt. De film werd genomineerd voor diverse Césars, maar alleen actrice Julie Depardieu won er uiteindelijk een.

François Grimbert groeit op in de jaren ‘50 als een fragiele jongen die de hoge verwachtingen van zijn atletische vader en zijn moeder, een fanatiek zwemster, niet kan waarmaken. Hij beeldt zichzelf daarom in dat hij een broer heeft die al die dingen wel kan. Hij gaat zelfs zover dat hij wil dat ze een plaats aan tafel vrijhouden voor zijn broer. Ondanks de wat teruggetrokken François lijkt het gezin Grimbert een modelgezin. Een sterke vader (Patrick Bruel) en een knappe moeder (Cécile de France), niet arm, genoeg vrienden en familie. Toch wordt duidelijk dat er iets grondig mis is met het gezin. Gaandeweg de film ontrafelt zich het verhaal over wat er tijdens de oorlogsjaren is voorgevallen en waarvan de gevolgen nog steeds doorwerken. François (Mathieu Amalric) vertelt vanuit het nu in de film (1985) over zijn jeugd en met steeds langer wordende flashbacks wordt in beeld gebracht wat er precies gebeurd is. Ineens blijkt het verzonnen broertje meer elementen van de waarheid in zich te hebben dan tot dan toe gedacht. François hoort over mensen die hij nooit gekend heeft. De eerste vrouw van zijn vader, hun kind, een oom.

Un secret speelt zich in drie tijdsvakken af: de oorlog, de jaren 50 met een opgroeiende François en 1985, als François uitzoekt wat er met zijn halfbroer en diens moeder is gebeurd. De film zit vol met symboliek en kruisverwijzingen. Zo is er het (verzonnen) broertje, de aandacht voor het fysieke, het uiterlijk, en een oud knuffelhondje. Vooral in zijn portrettering van de jaren in de oorlog is Claude Miller geslaagd. De enscenering, kleding, personages en de gebeurtenissen uit die tijd zijn levensecht en op die momenten laat de sterrencast iets zien van wat ze in huis hebben. Door de vele tijdsprongen blijft de film over het algemeen een wat afstandelijk karakter houden, en wordt de verhaallijn wel erg vaak onderbroken.

Daar tegenover staat dan wel dat Un secret de sfeer van de verschillende tijden goed in beeld weet te brengen, voornamelijk door de typische kleding en het dagelijkse leven in Parijs. Ook laat Un secret zien dat de situatie in de oorlog niet zo zwart-wit was als vaak gedacht wordt. Discussies over het wel of niet dragen van de ster, de doorgaande deelname aan het sociale leven, de Duitsers die in deze film gelukkig niet op elke hoek van de straat staan, de problemen van Joden met hun eigen Joodse identiteit: de film is genuanceerd genoeg.

N.a.v. Un secret, met onder anderen Patrick Bruel, Ludivine Sagnier, Cécile de France, Mathieu Amalric, Julie Depardieu.

De film is in Nederland nog niet op dvd verschenen.

Related posts:

1. Le scaphandre et le papillon (The diving bell and the butterfly)
2. Le dernier métro
3. Les femmes de l’ombre